Flevolands Agrarisch Collectief

Enthousiasme brengt enthousiasme

Sinds 2016 is agrarisch natuurbeheer een verantwoordelijkheid van agrariërs, die daarvoor subsidie kunnen krijgen als ze aangesloten zijn bij een collectief. Al eerder, in 2015, werd het Flevolands Agrarisch Collectief (FAC) opgericht door zes agrarische natuurverenigingen en LTO Noord. FAC staat voor de uitvoering van het nieuwe beleid rond agrarisch natuur- en landschapsbeheer. Draagvlak, flexibiliteit en verantwoordelijkheid in de regio zijn de kernwoorden van de nieuwe aanpak.

Wim Stegeman, coördinator van FAC: ‘Het mooie aan deze samenwerking vind ik de coöperatieve aanpak: de ledenraad bepaalt uiteindelijk de koers. In de nieuwe wetgeving zit ruimte voor beslissingen die om maatwerk vragen. Als FAC willen we de verbindende schakel zijn, tussen de boer en de overheid, met inpasbare, maar zeker ook effectieve maatregelen voor akkervogels.

Draagvlak creëren

Het FAC haalt de kennis en ervaring vooral bij de pioniers op gebied van agrarisch natuurbeheer. Dat is de basis waarmee het FAC nieuwe deelnemers benadert. ‘Dat gaat om een grote groep agrariërs die wel iets willen met natuur, maar de stap nog niet zetten. Het FAC is er om hen te helpen en te begeleiden, bijvoorbeeld door het overdragen van kennis en door mensen met elkaar te verbinden. En we organiseren excursies en informatiebijeenkomsten. Op die manier creëren we draagvlak voor de nieuwe aanpak. Een agrariër hoeft het niet alleen te doen, want juist door samenwerking kunnen we onze ecologische doelen halen.’

Natuurlijke vijanden

Pieter Franken, een van de deelnemers van FAC, is tevreden met zijn keuze om mee te doen. Hij is gestart met een ecologische akkerrand, die bedoeld is als bufferzone voor schoner water. De biodiversiteit die dat oplevert, is het tweede doel daarvan. ‘Daar is winst te behalen, denk ik. Maar het motto is: rustig aan beginnen. Via het FAC krijg ik informatie waar ik anders niet zo gemakkelijk aan kom. Wat eerst best groot leek, blijkt best goed mogelijk als je weet hoe anderen zoiets aanpakken. Mijn akkerrand beslaat zo’n drie kilometer en het smaakt zéker naar meer.’

De akkerrand levert natuurlijke vijanden voor bijvoorbeeld de luis. ‘De bloemen en planten vormen een behaaglijk onderkomen voor spinnen en torretjes. De luis dient voor hen als voedselbron, een mooie buffer voor mijn gewassen.’ Om veronkruiding te voorkomen is het is wel zaak om te zorgen dat de bloeiers niet overspringen naar de gewassen. ‘Welke soorten je wel of juist niet in zo’n akkerrand zet, bespreek je met andere agrariërs in het collectief. Je hoeft het wiel niet uit te vinden, de kennis is er al, en als dat niet zo is, ga je met en voor elkaar op zoek naar een antwoord.’

Risico nemen

Het geld dat vanuit de overheid beschikbaar komt voor beheer komt zoveel mogelijk bij de boeren terecht. Wim: ‘Van de boeren wordt verwacht dat ze risico nemen, en dat mogen beleidsmakers in onze ogen ook weleens doen. Minister van Landbouw en Visserij, Carola Schouten, neemt hierin duidelijk haar verantwoordelijkheid. Ze werkt duidelijk vanuit een langetermijnvisie. Natuurlijk, de volgende stap moet nog maar blijken, maar ze gaat er wel voor. Daar heb ik veel respect voor.’ De medewerkers van het FAC zijn de ogen en oren van de organisatie, maar ook van de deelnemers. ‘We zorgen niet alleen voor de nodige kennis, maar ook controleren we of er aan de voorschriften voldaan wordt. De schouwcommissie bestaat uit een boer, een expert en een veldmedewerker. De intrinsieke motivatie van de deelnemers is het allerbelangrijkst. Pieter: ‘Voor de winst hoef je het niet te doen. Maar streven naar kostenneutraal kan wel, en wat je zéker hebt, is het mooie. Zo’n ecologische akkerrand is een plaatje. Als we hier een verjaardag hebben, willen de bezoekers eerst even zien hoe de strook erbij ligt!

Enthousiasme

Het werkgebied van FAC is de hele provincie Flevoland. Naast het agrarisch natuurbeheer en het project Schoner Water Flevoland voert het FAC diverse andere projecten uit die met verduurzaming van het landbouwbedrijf te maken hebben. Een voorbeeld is het project Zicht op de Bodemstructuur van het Actieplan Bodem en Water. We ontwikkelen ons steeds verder en het kost tijd om een goede basis te vormen, maar het FAC bestaat nu drie jaar en wordt steeds professioneler. Dat voelt goed.’ Pieter: ‘Enthousiasme brengt enthousiasme, dat voel ik als deelnemer ook!’