Nederland hoofdrolspeler in de aardappelwereld

,,Wat Silicon Valley is voor de IT-sector, is Nederland voor de aardappelsector’’, beschrijft Karst Weening van de Nederlandse Aardappel Organisatie (NAO). De beleidsmedewerker van de belangbehartiger voor de Nederlandse aardappelhandel praat met enthousiasme over de ‘ruggengraat van de Nederlandse akkerbouw’.

Het gaat goed met de aardappelsector in Nederland en dat komt voor een groot deel door de almaar groeiende vraag naar aardappelen. Door de sterke groei is er volgens de Rabobank sowieso tot 2020 veel vraag naar goed uitgangsmateriaal. ,,

En dat is nu juist een van de onderdelen waarin Nederland zo sterk is’’, weet Weening. ,,De veredelaars in Nederland vormen de absolute wereldtop. Maar dat geldt eigenlijk voor de hele keten. We produceren hier simpelweg een kwaliteitsproduct en dat wordt gewaardeerd.’’

De groei is volgens een rapport van de Rabobank over de pootaardappelsector met name te danken aan een stijgende vraag in Azië, Afrika en Latijns-Amerika. ,,Vooral de vraag naar verwerkte aardappelen neemt toe. Zoals chips en friet’’, verklaart Weening. ,,Er is wereldwijd een enorme honger naar friet. We zien dat steeds meer fabrieken worden geopend om deze honger te stillen.’’

Nederland is een voorname producent van chips en patat. Na de Verenigde Staten is Nederland de grootste aardappelverwerkende industrie, gevolgd door België, Canada en Duitsland (bron: Vereniging voor Aardappelverwerkende Industrie, 2015).

Zo werd het afgelopen jaar voor zo’n vier miljoen ton aan aardappelen verwerkt in Nederland met een uiteindelijke productwaarde van ongeveer 1.8 miljard euro.

De groei is terug te vinden in de cijfers. In 2017 schat het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) dat in Nederland op zo’n 163.000 hectare grond aardappelen worden geteeld.

In 2016 was dit ongeveer op 158.000 hectare. Het areaal dat in 2017 wordt bereikt, is het grootste sinds 2000. In 2016 werd op iets meer dan 73.000 hectare ongeveer 3.3 miljoen ton aan consumptieaardappelen geteeld. Deze aardappelen worden gebruikt om chips, patat en andere aardappelproducten van te maken.

Op ruim 41.000 hectare werd rond de 1.5 miljoen ton pootaardappelen geproduceerd. Pootgoed wordt gebruikt als uitgangsmateriaal om consumptieaardappelen te telen.

En op iets meer dan 43.000 hectare is ongeveer 1.9 miljoen ton zetmeelaardappelen geteeld. Zetmeelaardappelen worden onder andere gebruikt in de voedingsindustrie, bijvoorbeeld voor borrelnootjes, winegums en banketbakkersroom. Maar ook voor technische toepassingen zoals behanglijm en het sterken van papier.

,,Al met al is het duidelijk dat de aardappel een voorname rol speelt in Nederland. De industrie is groot en zorgt bij een hoop mensen voor brood op de plank’’, vertelt Weening.

Op het gebied van kennis is Nederland volgens Weening ongeëvenaard. Niet voor niets heeft Nederland ongeveer 55 procent van de wereldwijde handel in pootgoedaardappelen in handen.

In Nederland wordt het pootgoed in de noordelijker gelegen gebieden geteeld. Zoals in de Kop van Noord-Holland, Flevoland (Noordoostpolder), Friesland en Groningen. ,,Vooral plekken langs de kust zijn populair. Dit vanwege de gunstige klimaatomstandigheden en grond die zich uitstekend leent voor de productie van pootgoed’’, licht Weening toe. ,,Tel daar het enorme vakmanschap bij op dat we in Nederland hebben en je hebt een topproduct in handen dat erg in trek is. De in Nederland veredelde rassen behoren tot de beste ter wereld en zijn dus populair. Dat is een van de redenen waarom ons land het middelpunt is in de aardappelwereld.’’

Aardappel die tegen schimmel kan

Het veredelingsbedrijf Solynta uit Wageningen heeft aardappelrassen veredeld die immuun zijn voor de schimmelziekte phytophthora, meldde de NOS eind augustus.

De betreffende schimmel is berucht onder aardappeltelers en laat zich niet uitroeien. De aardappelziekte kan slechts door het gebruik van bestrijdingsmiddelen onder controle worden gehouden. Wereldwijd zou de schimmel op jaarbasis voor miljarden aan schade aanrichten.

Een immuun ras zou gebruik van bestrijdingsmiddelen drastisch kunnen verminderen. Het duurt waarschijnlijk nog wel enkele jaren voordat de nieuwe rassen op de markt beschikbaar zijn.

Het in 2008 opgerichte Solynta werkt met aardappelzaden als uitgangsmateriaal in plaats van pootgoed. Hierdoor is de veredelingstijd een stuk korter waardoor snel nieuwe rassen gecreëerd kunnen worden. Met de traditionele wijze van veredelen kan het tientallen jaren duren voordat een nieuw soort commercieel kan worden gebruikt. De techniek van Solynta brengt die periode terug tot een jaar of vijf.